SULTAN AGUNG ANYAKRAKUSUMA

Ing wayah esuk, alun-alun Mataram katon regeng. Para priyayi padha ndlidir tekane, jalaran ing sitinggil arep ana pasowanan agung.

Wiwit sedane sang Nata ing Krapyak, iya lagi dina kuwi kutha Mataram katon reja maneh. Wis sawatara suwe para kawula anggone padha prihatin, luwih-luwih para Santana dalem.

Sawise pasowanan pepak, Adipati Mandakara miyos ing nganthi putra dalem kang nandhang lara owah, peparab Raden Mas Martapura. Solah tingkahe katon berag. Raden Mas Martapura nulis diaturi lenggah ing dhampar keprabon. Para nayaka bupati padha cingak, nanging ora ana sing wani cemuwit. Ora antara suwe Adipati Mandaraka mbisiki, “Angger wayah Prabu, saka wlinge swargi ramamu, yen wis lenggah dhampar iki enggal jengkara …”

Prabu Martapura iya manut, jengkar nuli ngedhaton didherekake para parekan. Raden Mas Rangsang kang uga marak ing sitinggil banjur diaturi lenggah ing dhampar. Pangeran Purbaya jumeneng ing sisihe, ngendika : “Para Santana dalah nayaka bupati kabeh. Padha seksenana, yen Raden Mas Rangsang dina iki jumeneng nata, nggenteni ingkang Rama Swargi, ajejuluk Sultan Agung Anyakrakusuma Senapati ing Ngalaga Ngabdurrahman. Sapa wong Mataram kang ora sarujuk, padha enggal matura. Aku sing bakal mangsuli.” Sakabehe kang andher ing sitinggil padha jumurung, banjur bebarengan nyembah marang sang prabu.

Sultan Agung kepara kukuh anggone ngasta pusaraning praja. Sakabehe paugeran sarta angger-anggering praja ora kena kalangkahan dening sapa bae. Sing wani nerak wewaler mesthi kapatrapan paukuman. Nanging sang Nata iya adil. Kabeh para kawula kudu nyambut gawe manut kabisane gawe. Alas-alas padha dibabadi, didadekake pasawahan lan pategalan. Para nonoman kang dhasare kendel padha didadekake prajurit. Wadyabala Mataram pancen saya wuwuh cacahe, dene para manggalane racak padha digdaya kabeh.

Adipati Mandaraka sing menangi ratu nganti kaping telu, putrane kabeh ana papat, yaiku Pangeran Mandura, Adipati Wirapraba, Adipati Jurukithing, lan ragile putrid, kagarwa dening Adipati Batang. Pangeran Mandura peputra loro, yaiku Pangeran Mandureja lan Pangeran Upasanta.

Adipati Mandaraka sawise nandhang gerah sepuh nuli seda. Sultan Agung prihatin banget, rumangsa ditinggal eyange kang sarwa prigel ngembat saliring reh kaprajan. Luwih-luwih yen ngelingi lelabetane, wiwit anggone mbiyantu eyang buyute, yaiku Ki Ageng Pemanahan, nganti adage Mataram.

Sultan Agung pancen rumangsa yen nampa warisan Negara gedhe. Mula kudu tansah dijaga, supaya aja nganti katerak ing bebaya, sarta aja nganti ana karman kang njalari rerusuh. Kanggo njaga katentremaning praja, luwih-luwih ing laladan pesisir, Sultan Agung kagungan gegayuhan nggelar wewengkon. Kabupaten-kabupaten ing brang wetan kang durung kabawah Mataram nedya ditelukake.

Sultan Agung Nimbali Tumenggung Suratani, yakuwi sawijining manggala Mataram kang misuwur digdaya tur wasis nata barisan. “Suratani”, dhawuh pangandikane Sulta, “Sira dak dhawuhi nindhihi barisan, nglurug menyang bang wetan. Tatanen wadyabala Mataram sagegamane kabeh.”

Sultan Agung iya dhawuh marang Tumenggung Alap-alap supaya mbiyantu Tumenggung Suratani. Tumenggung Alap-alap mono sawijining agul-agul Mataram kang uga pinter marang tata rakite perang.

Wadyabala Mataram akeh banget cacahe. Prajurit-prajurit saka kadipaten-kadipaten pesisir sing wis kereh Mataram uga pada mbiyantu. Mula cacahe prasasat tanpa wilangan. Sadurunge budhal saben dina tansah gladhen ulah kridhaning perang ing alun-alun.

Ing wayah esuk, srengenge lagi bae mlethek, bala Mataram budhal. Barisan sing mucukipadha nunggang jaran, perlu golek dalan. Barisan sing laku dharat padha mandhi tumbak utawa canggah. Tamenge pating krelap. Lakune padha katon giyak. Barisan sing ana mburi dhewe, sabregada kehe, pada mikut pasedhiyan pangan lan gegaman. Lakune gegancangan mangetan.

Sumber : Kabeh Seneng Basa Jawa 1

Tinggalkan komentar

Belum ada komentar.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Tinggalkan Balasan

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s